Joomla project supported by everest poker review.

Publicationc / Articles / Shorter texts / Prefaces / The music school of Smyrna and rebetiko songs

 

 

The music school of Smyrna and rebetiko songs

 

Πρόλογος στο βιβλίο του Νίκου Παπακώστα "Η μουσική σχολή της Σμύρνης και το ρεμπέτικο". Αθήνα, 2015.

 

Raftis, Alkis: Preface to the book by Nikos Papakostas "The music school of Smyrna and rebetiko songs" (in Greek). Athens, 2015.

 

 

 

 

 

Αγαπητέ Νίκο,

 

Διάβασα το βιβλίο σου με πολλή προσοχή. Πέρα από τα συγχαρητήριά μου για την προσεγμένη έκδοση θα ήθελα να εκφράσω το θαυμασμό μου γιατί κατάφερες να δώσεις έναν πλήρη οδηγό, χρήσιμο και περιεκτικό.

 

Στη εργογραφία του ρεμπέτικου συγκαταλέγονται αμέτρητα βιβλία και άρθρα, από τα πιο εμπεριστατωμένα ως τα πιο πρόχειρα: συλλογές τραγουδιών, βιογραφίες, μονογραφίες για επί μέρους θέματα. Το δικό σου αποτελεί την καλύτερη εισαγωγή στο θέμα συνοψίζοντας ολόκληρη τη σχετική βιβλιογραφία. Αν κάποιος μού ζητούσε να υποδείξω ένα μόνο βιβλίο για να κατατοπιστεί θα τού πρότεινα το δικό σου. Ο τίτλος θα μπορούσε να είναι "Οσα θα πρέπει να ξέρετε για το ρεμπέτικο".

 

Χαίρομαι ιδιαίτερα που ξεκαθαρίζεις ότι είναι πολύ σωστότερο να λέγονται σμυρναίικα τα τραγούδια. Από παλιά, ψάχνοντας για τους χορούς διαπίστωσα ότι είναι ένα είδος που γεννήθηκε από σμυρνιούς, εδραιώθηκε στη Σμύρνη και επεκτάθηκε στα γύρω της παράλια. Αργότερα, όταν έπιασε ρίζες στην Ελλάδα το είπαν ρεμπέτικο, ίσως γιατί τότε η ονομασία σμυρναίικο ήταν συνδεδεμένη με την προσφυγιά και τη φτώχια, ενώ το ρεμπέτικο έχει την έννοια της ανυποταξίας και της λεβεντιάς. Καλύτερα να το έλεγαν νέο-σμυρναίικο, όπως υπάρχουν νέο-ποντιακά και νέο-κρητικά τραγούδια.

 

Σαν άνθρωπος του χορού παρατηρώ ότι ελάχιστα αναφέρεσαι σ' αυτούς, όπως άλλωστε όλοι όσοι έγραψαν για το σμυρναίικο/ρεμπέτικο. Φαίνεται ότι τους άφησες για ένα επόμενο βιβλίο σου. Οι χοροί καταδεικνύουν ότι η σωστή ονομασία είναι σμυρναίικο, εφόσον στη μεταφύτευση στην Ελλάδα δεν γεννήθηκαν νέοι χοροί γι αυτά τα τραγούδια - αλλαξε το χρώμα της μουσικής που ελλαδοποιήθηκε αλλά οι χοροί δεν άλλαξαν. Τον όρο ρεμπέτικο μπορώ να τον δεχτώ μόνο αν θέλουμε σώνει και καλά να υπογραμμίσουμε ότι εδώ στην Ελλάδα διαφοροποιήθηκε ριζικά το σμυρναίικο και έγινε ένα άλλο είδος. Δύσκολο να υποστηρίξει κανείς κάτι τέτοιο αφού αυτά που ενώνουν το σμυρναίικο με το ρεμπέτικο είναι πολύ περισσότερα από όσα τα χωρίζουν.

 

Ανάλογη περίπτωση έχουμε με το αργεντίνικο τάνγκο (λείπουν απελπιστικά οι συγκριτικές έρευνες για τις παράλληλες πορείες τάνγκο και του σμυρναίκου). Η σωστή ονομασία είναι τάγκο πορτένιο (πορτένιο λέγεται το προερχόμενο από το λιμάνι του Μπουένος Αιρες) μια και σε όλη την υπόλοιπη Αργεντινή το αγνοούσαν. Δεν είναι καθόλου παν-αργεντίνικος χορός, όπως και το ζεϊμπέκικο κάθε άλλο παρά πανελλήνιος δημοτικός χορός ήταν. Οταν λοιπόν το τάνγκο ήρθε στην Ευρώπη άλλαξε αισθητά στη μελωδία και στον τρόπο που χορευόταν, δεν έπαψε όμως να λέγεται τάνγκο. Το ίδιο και το σμυρναίικο δεν πρέπει να αλλάξει ονομασία, ακόμα κι αν άλλαξε ύφος στα χέρια των ελλαδιτών.

 

Καθαρά ρεμπέτικοι χοροί πάντως δεν υπάρχουν, είναι οι ίδιοι οι σμυρναίικοι: ζεϊμπέκικο, χασάπικο, καρσιλαμάς, τσιφτετέλι. Με τα σμυρναίικα τραγούδια χορεύονται κι άλλοι χοροί, αυτοί οι τέσσερεις όμως είναι οι καθεαυτό χοροί τους.

 

Στο Θέατρο "Δόρα Στράτου" θα χαρούμε να συμβάλουμε στην προβολή αυτών των χορών με βιβλία, άρθρα, βίντεο, παραστάσεις. Είναι εξίσου ελληνικοί παραδοσιακοί χοροί όπως και οι δημοτικοί, με μόνη διαφορά το ότι είναι αστικοί. Εχουμε μαθήματα σμυρναίικων χορών, ξέχωρα από τους δημοτικούς από τους οποίους προέρχονται.

 

Το βιβλίο σου "Η μουσική σχολή της Σμύρνης και το ρεμπέτικο" θα το προτείνουμε στους μαθητές της Σχολής μας σαν το καλύτερο εγχειρίδιο βασικών γνώσεων. Σε όσους θέλουν να μελετήσουν περαιτέρω θα προτείνουμε φυσικά τα βιβλία του κορυφαίου ρεμπετολόγου (ακούγεται κακόηχα να πω "σμυρναιικολόγου", αν και είναι σωστότερο) Παναγιώτη Κουνάδη. Ισως εκείνος να βρει ψεγάδια στο βιβλίο σου, πάντως εγώ με τις περιορισμένες γνώσεις μου δεν βρήκα.

                            

Θερμά συγχαρητήρια  

                                               

Αλκης Ράφτης

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Saturday the 21st. Alkis Raftis Personal website.